Μετά από καταγγελίες των κατοίκων και των τοπικών περιβαλλοντικών συλλόγων της περιοχής, κλιμάκιο επιθεωρητών της Ειδικής Υπηρεσίας Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (Ε.Υ.Ε.Π.) επισκέφθηκε την περιοχή την Τρίτη 4.8.09. Το εν λόγω κλιμάκιο έλαβε δείγματα από τα επίμαχα υλικά παρουσία έξι εκπροσώπων των συλλόγων και πέντε εκπροσώπων της εταιρίας ΛΑΡΚΟ Α.Ε., λαμβάνοντας και φωτογραφίες από τον εν λόγω χώρο.
Στη συνέχεια κι ενώ αναμενόταν ότι θα επισκεφτούν και παραπλήσια νταμάρια, ώστε να λάβουν και από εκεί δείγματα, δεν το έκαναν και αντ' αυτού αποχώρησαν με τη συνοδεία αποκλειστικά και μόνο των εκπροσώπων της ΛΑΡΚΟ. Στο δρόμο της επιστροφής, οι εκπρόσωποι των συλλόγων προσέγγισαν τους Επιθεωρητές και τους παρακάλεσαν να τους εξηγήσουν το λόγο της πρόωρης αποχώρησής τους. Η απάντηση των επιθεωρητών ήταν ότι δεν έχουν περισσότερο χρόνο, γιατί έπρεπε να επισκεφτούν και τα γραφεία της εταιρίας για τη διερεύνηση και άλλων στοιχείων.
Ως γνωστό, η εταιρία ΛΑΡΚΟ, εκτός από την εξόρυξη του σιδηρονικελιούχου μεταλλεύματος, προχωρεί και σε εμπλουτισμό του στην Παραλία Βρυσάκια, προτού φορτωθεί στα πλοία για τη μεταφορά του στο εργοστάσιο της Λάρυμνας. Συνεπώς, είναι άγνωστο αν οι επιθεωρητές της ΕΥΕΠ διερεύνησαν κατά πόσο τηρούνται οι περιβαλλοντικοί όροι στη φάση του εμπλουτισμού, όπως είχαν ζητήσει οι τοπικοί σύλλογοι.
¨Όπως δήλωσε ο Γιάννης Ζαμπετάκης, επίκουρος καθηγητής Χημείας Τροφίμων, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Αθηνών, μέλος των Θεματικών Ομάδων “Περιβάλλοντος” και “Γεωργίας” των Οικολόγων Πράσινων “Αυτή η πρακτική εκ μέρους της ΕΥΕΠ είναι τουλάχιστον απαράδεκτη! Είναι γνωστό ότι η σωστή και μη προκατειλημμένη δειγματοληψία είναι η βάση κάθε αξιόπιστης ανάλυσης και η αξία της πληροφορίας που θα προκύψει από την ανάλυση εξαρτάται άμεσα από το πόσο αντιπροσωπευτικό είναι το δείγμα που χρησιμοποιήθηκε. Αν το δείγμα δεν είναι αντιπροσωπευτικό του υλικού, ακόμα και η καλύτερη αναλυτική μέθοδος κι αν χρησιμοποιηθεί στο καλύτερο διαπιστευμένο εργαστήριο του κόσμου, δεν θα μπορέσει να απαντήσει αν υπάρχει ρύπανση και ποιος είναι αυτός που προκάλεσε τη ρύπανση!
Κάθε αξιόπιστο αποτέλεσμα πρέπει να συνοδεύεται από πληροφορίες σχετικές με τον τρόπο της δειγματοληψίας (χρόνος, τόπος, τρόπος), με το πόσα δείγματα αναλύθηκαν, πόσες φορές αναλύθηκε το κάθε δείγμα, ποια βαθμονομημένη μέθοδος μέτρησης χρησιμοποιήθηκε και σε ποιο διαπιστευμένο εργαστήριο έγιναν οι αναλύσεις. Μόνο τότε μπορούμε να κρίνουμε χωρίς προκατάληψη την αξιοπιστία και (σε τελική ανάλυση) την αξία της μέτρησης”.
Ο Νίκος Χρυσόγελος, εκπρόσωπος της Γραμματείας των Οικολόγων Πράσινων έθεσε τα εξής ερωτήματα σχετικά με τη ρύπανση που εντοπίστηκε στα Μεσσάπια:
“ Ερωτάμε την ΕΥΕΠ, τη Νομαρχία Ευβοίας, τον ΕΦΕΤ, το Υπουργείο Υγείας, το ΥΠΕΧΩΔΕ, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων :
1. Ποιος είναι ο σκοπός των αναλύσεων από τους επιθεωρητές της ΕΥΕΠ; Να επιβεβαιώσουν απλά τα ευρήματα του ΙΓΜΕ ή να βρεθούν και να ταυτοποιηθούν αυτοί που προκάλεσαν τη ρύπανση;
2. Σύμφωνα με τις μετρήσεις του ΙΓΜΕ, στο νερό δικτύου της ΔΕΥΑΜ υπάρχει εξασθενές χρώμιο μέχρι και 60 μg/l (με όριο σύμφωνα με τα διεθνή επιστημονικά δεδομένα το μηδέν!) και νικέλιο μέχρι και 25 μg/l (με νομικό όριο 20 μg/l). Γιατί ο Δήμος Μεσσαπίων συνεχίζει να παρέχει αυτό το παράνομο νερό στους δημότες του;
3. Γιατί δεν ελέγχεται η Λάρκο ΑΕ για την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων συνολικά και αν γίνεται η προβλεπόμενη από το νόμο αποκατάσταση του περιβάλλοντος σε κάθε στάδιο;
4. Πότε θα ανακοινωθούν τα επιστημονικά αποτελέσματα της έρευνας των Επιθεωρητών της ΕΥΕΠ από τις 4.8.09 και πότε θα γίνει η επόμενη επίσκεψή τους, όπως οι ίδιοι δεσμεύτηκαν στις 4.8.09, με διευρυμένο επιστημονικό κλιμάκιο;
5. Με δεδομένη την μετανάστευση βαρέων μετάλλων από το νερό στα τρόφιμα-βολβούς (πατάτες, καρότα και κρεμμύδια), ποια σχέδια θα προωθηθούν ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος για τους καταναλωτές αλλά και να μην πληγούν οι αγρότες της περιοχής από τη ρύπανση των νερών;
6. Γιατί το Υπουργείο Υγείας, ο ΕΦΕΤ και το Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δεν παίρνουν θέση σε αυτό το πρόβλημα;
7. Πότε θα αρχίσει να εφαρμόζεται η νομική αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» όχι όμως με τους απηρχαιωμένους αλγόριθμους υπολογισμού του ύψους των προστίμων που χρησιμοποιεί η ΕΥΕΠ αλλά σύμφωνα με το κόστος αποκατάστασης της πραγματικής ζημιάς στο περιβάλλον; Πόσα άραγε εκατομμύρια ευρώ θα κοστίσει η απομάκρυνση του κοκτέηλ τοξικών μετάλλων από τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα του Δήμου Μεσσαπίων;”
Στη συνέχεια κι ενώ αναμενόταν ότι θα επισκεφτούν και παραπλήσια νταμάρια, ώστε να λάβουν και από εκεί δείγματα, δεν το έκαναν και αντ' αυτού αποχώρησαν με τη συνοδεία αποκλειστικά και μόνο των εκπροσώπων της ΛΑΡΚΟ. Στο δρόμο της επιστροφής, οι εκπρόσωποι των συλλόγων προσέγγισαν τους Επιθεωρητές και τους παρακάλεσαν να τους εξηγήσουν το λόγο της πρόωρης αποχώρησής τους. Η απάντηση των επιθεωρητών ήταν ότι δεν έχουν περισσότερο χρόνο, γιατί έπρεπε να επισκεφτούν και τα γραφεία της εταιρίας για τη διερεύνηση και άλλων στοιχείων.
Ως γνωστό, η εταιρία ΛΑΡΚΟ, εκτός από την εξόρυξη του σιδηρονικελιούχου μεταλλεύματος, προχωρεί και σε εμπλουτισμό του στην Παραλία Βρυσάκια, προτού φορτωθεί στα πλοία για τη μεταφορά του στο εργοστάσιο της Λάρυμνας. Συνεπώς, είναι άγνωστο αν οι επιθεωρητές της ΕΥΕΠ διερεύνησαν κατά πόσο τηρούνται οι περιβαλλοντικοί όροι στη φάση του εμπλουτισμού, όπως είχαν ζητήσει οι τοπικοί σύλλογοι.
¨Όπως δήλωσε ο Γιάννης Ζαμπετάκης, επίκουρος καθηγητής Χημείας Τροφίμων, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Αθηνών, μέλος των Θεματικών Ομάδων “Περιβάλλοντος” και “Γεωργίας” των Οικολόγων Πράσινων “Αυτή η πρακτική εκ μέρους της ΕΥΕΠ είναι τουλάχιστον απαράδεκτη! Είναι γνωστό ότι η σωστή και μη προκατειλημμένη δειγματοληψία είναι η βάση κάθε αξιόπιστης ανάλυσης και η αξία της πληροφορίας που θα προκύψει από την ανάλυση εξαρτάται άμεσα από το πόσο αντιπροσωπευτικό είναι το δείγμα που χρησιμοποιήθηκε. Αν το δείγμα δεν είναι αντιπροσωπευτικό του υλικού, ακόμα και η καλύτερη αναλυτική μέθοδος κι αν χρησιμοποιηθεί στο καλύτερο διαπιστευμένο εργαστήριο του κόσμου, δεν θα μπορέσει να απαντήσει αν υπάρχει ρύπανση και ποιος είναι αυτός που προκάλεσε τη ρύπανση!
Κάθε αξιόπιστο αποτέλεσμα πρέπει να συνοδεύεται από πληροφορίες σχετικές με τον τρόπο της δειγματοληψίας (χρόνος, τόπος, τρόπος), με το πόσα δείγματα αναλύθηκαν, πόσες φορές αναλύθηκε το κάθε δείγμα, ποια βαθμονομημένη μέθοδος μέτρησης χρησιμοποιήθηκε και σε ποιο διαπιστευμένο εργαστήριο έγιναν οι αναλύσεις. Μόνο τότε μπορούμε να κρίνουμε χωρίς προκατάληψη την αξιοπιστία και (σε τελική ανάλυση) την αξία της μέτρησης”.
Ο Νίκος Χρυσόγελος, εκπρόσωπος της Γραμματείας των Οικολόγων Πράσινων έθεσε τα εξής ερωτήματα σχετικά με τη ρύπανση που εντοπίστηκε στα Μεσσάπια:
“ Ερωτάμε την ΕΥΕΠ, τη Νομαρχία Ευβοίας, τον ΕΦΕΤ, το Υπουργείο Υγείας, το ΥΠΕΧΩΔΕ, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων :
1. Ποιος είναι ο σκοπός των αναλύσεων από τους επιθεωρητές της ΕΥΕΠ; Να επιβεβαιώσουν απλά τα ευρήματα του ΙΓΜΕ ή να βρεθούν και να ταυτοποιηθούν αυτοί που προκάλεσαν τη ρύπανση;
2. Σύμφωνα με τις μετρήσεις του ΙΓΜΕ, στο νερό δικτύου της ΔΕΥΑΜ υπάρχει εξασθενές χρώμιο μέχρι και 60 μg/l (με όριο σύμφωνα με τα διεθνή επιστημονικά δεδομένα το μηδέν!) και νικέλιο μέχρι και 25 μg/l (με νομικό όριο 20 μg/l). Γιατί ο Δήμος Μεσσαπίων συνεχίζει να παρέχει αυτό το παράνομο νερό στους δημότες του;
3. Γιατί δεν ελέγχεται η Λάρκο ΑΕ για την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων συνολικά και αν γίνεται η προβλεπόμενη από το νόμο αποκατάσταση του περιβάλλοντος σε κάθε στάδιο;
4. Πότε θα ανακοινωθούν τα επιστημονικά αποτελέσματα της έρευνας των Επιθεωρητών της ΕΥΕΠ από τις 4.8.09 και πότε θα γίνει η επόμενη επίσκεψή τους, όπως οι ίδιοι δεσμεύτηκαν στις 4.8.09, με διευρυμένο επιστημονικό κλιμάκιο;
5. Με δεδομένη την μετανάστευση βαρέων μετάλλων από το νερό στα τρόφιμα-βολβούς (πατάτες, καρότα και κρεμμύδια), ποια σχέδια θα προωθηθούν ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος για τους καταναλωτές αλλά και να μην πληγούν οι αγρότες της περιοχής από τη ρύπανση των νερών;
6. Γιατί το Υπουργείο Υγείας, ο ΕΦΕΤ και το Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων δεν παίρνουν θέση σε αυτό το πρόβλημα;
7. Πότε θα αρχίσει να εφαρμόζεται η νομική αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» όχι όμως με τους απηρχαιωμένους αλγόριθμους υπολογισμού του ύψους των προστίμων που χρησιμοποιεί η ΕΥΕΠ αλλά σύμφωνα με το κόστος αποκατάστασης της πραγματικής ζημιάς στο περιβάλλον; Πόσα άραγε εκατομμύρια ευρώ θα κοστίσει η απομάκρυνση του κοκτέηλ τοξικών μετάλλων από τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα του Δήμου Μεσσαπίων;”
